Depresja, dystymia i prokrastynacja

W nawiązaniu do poprzedniego posta, w którym pisałem o wynikach badań łączących wysoki poziom samokrytycyzmu z licznymi zaburzeniami oraz z prokrasytnacją warto dodać, że osoby cierpiące z powodu dystymii choć nie wymienione w cytowanych badaniach również wykazują wysoki stopień samokrytycyzmu a jednym z współwystępujących objawów jest właśnie prokrastyncja.
Borykając się z prokrastynacją warto sprawdzić, czy nie jest to skutek obniżonego nastroju charakteryzującego dystymię i (nieco w innej formie) depresję.
W przypadku dystymii i depresji postępowanie proponowane w przypadkach prokrastnacji nie będzie skuteczne a nawet może pogorszyć samopoczucie i samoocenę osoby cierpiącej na wymienione problemy - "zaburzenia".
Jeżeli dostrzegasz u siebie przynajmniej dwa objawy z wymienionych poniżej - przy czym u osoby dorosłej utrzymują się one przynajmniej przez 2 lata, a okresy poprawy samopoczucia (o ile występują), trwają nie dłużej niż 2 miesiące, to możesz cierpieć na dystymię, a prokrastynacja jest skutkiem ubocznym a nie podstawowym problemem :

• zaburzenia łaknienia,
• zaburzenia snu,
• uczucie zmęczenia,
• deficyt uwagi,
• trudności decyzyjne,
• niska samoocena,
• poczucie beznadziejności.

U dzieci i młodzieży symptomy te muszą utrzymywać się przez rok, aby można było rozpoznać to schorzenie. Głównym objawem dystymii dziecięcej/młodzieńczej może być ogólne poirytowanie i niechęć do działania, niekoniecznie smutek.

Samokrytycyzm a prokrastynacja

Pracując od piętnastu lat z  licznymi osobami, które zwracają się do mnie o pomoc nieustannie natrafiamy na problem niskiego poczucia własnej wartości i samokrytyki. Czasami samokrytyka nie jest otwartym problemem widocznym na pierwszy rzut oka ponieważ może być maskowana wieloma zróżnicowanymi zachowaniami. Na przykład w przypadku prokrastynacji jednym z istotnych czynników wpływających na to zjawisko (zachowanie?)  jest perfekcjonizm.
Jednak czy rzeczywiście  ktoś, kto doskonale wypełnia swoje zadania może cierpieć z powodu  obniżonego poczucia własnej wartości? Okazuje się, że bardzo często tak.  Kiedy zadaję takiej osobie pytanie: "Co by było, gdybyś nie zrobił/a "tego"  tak dobrze, jak sobie zaplanowałaś/eś lub gdybyś wykonał/a zadanie w sposób odbiegający od ideału, albo nawet od standardu?"  obserwuję szereg emocjonalnych reakcji wskazujących na pojawienie się dyskomfortu a nawet dezorientacji.
W sytuacji, gdy docieramy do granic możliwości wypełniania zadań w sposób spełniający (często nazbyt wygórowane) określone kryteria doskonałości, jednym z nieświadomych mechanizmów obronnych   okazuje się (bardzo często) nie wypełnianie tych zadań w ogóle (co bywa związane z ukrytą depresją) bądź odwlekanie ich przez tak długi okres czasu, aby nie udawało się spełnić założonych kryteriów.
Jaki jest koszt takiego zaklętego cyklu: obietnicy wykonania zadania --  podejmowania działań -- nadmiarowego zwlekania -- i w końcu wykonania go poniżej możliwości (lub wcale)?
Z jednej strony możemy policzyć wymierne koszty - jak utrata zarobków czy marki. Jednak o wiele ważniejsze jest obniżone poczucie własnej wartości płynące z niemożności sprostania wymaganiom zarówno wewnętrznym jak i zewnętrznym. W tym miejscu zaczynają się poważne, trudne i bolesne doświadczenia.

Psychiatrzy odkryli, że  samokrytycyzm często jest związany z pojawieniem się depresji, lęku a nawet może być wskaźnikiem pozwalającym  przewidzieć pojawienie się depresji. Z moich doświadczeń pracy psychoterapeutycznej mogę to potwierdzić dodając, że - patrząc w drugą stronę - praktycznie u każdej osoby z depresją i dystymią obserwuję silną tendencję do samokrytyki.
Badania prowadzone przez kilka lat na 107 pacjentach przez  David M. Dunkley'a (i współpracowników) z Jewish General Hospital w Montrealu wykazały, że osoby u których stwierdzono największy stopień samokrytyki, po czterech latach od czasu badania były najbardziej podatne na depresję a także  miały największe trudności w związkach, nawet jeśli wcześniej (w czasie przeprowadzania pierwszych testów ) nie wykazywały tendencji do depresji (źródło: Dunkley, D. M., Sanislow, C. A., Grilo, C. M., McGlashan, T. H. (2009). Self-criticism versus neuroticism in predicting depression and psychosocial impairment for 4 years in a clinical sample. Comprehensive Psychiatry, 50(4), 335-346.)

Okazało się także, że samokrytyka jest istotnym czynnikiem wpływającym na pojawianie się zaburzeń związanych z jedzeniem (bulimia, anoreksja) ....
Borykając się z prokrastynacją warto sprawdzić, czy nie jest to skutek obniżonego nastroju charakteryzującego dystymię i (nieco w innej formie) depresję (zobacz tutaj).

TERAPIA PROKRASTYNACJI

Krótkoterminowa

TERAPIA PROKRASTYNACJI

czyli trudności związanych ze zwlekaniem, z rozpoczęciem, ukończeniem i realizacją postawionych zadań, celów, projektów, oraz działań.

Prokrastynacja, to ciągłe przekładanie pewnych czynności na później, ujawniające się w różnych dziedzinach życia. Prokrastynacja najczęściej pozostaje nierozpoznana i dopiero niedawno uznano ją za zaburzenie psychiczne o mechanizmie podobnym do zaburzenia odżywiania. W tym przypadku nie wystarczają same zmiany postępowania, ale ważne jest odkrycie przyczyn i adekwatne do nich sposoby działania.

Czy zdarza ci się ustawicznie odkładać coś ważnego na później? Robić wszystko, tylko nie to co zaplanowałeś/aś lub co masz do zrobienia? Przekraczać terminy i nie zdążyć z ważnym projektem/zadaniem? Przy czym zdarza ci się słyszeć, że jesteś obibokiem i leniem

Jeśli tak, to możliwe, że dotknęła cię prokrastynacja czyli nadmiarowe zwlekanie.

CZY DOPADŁA CIĘ PROKRASTYNACJA ? (test)

Prokrastynacja

to wbrew pozorom wcale nie jest lenistwo - choć być może ciągle ci tak mówiono, gdy zamiast odrabiać prace domowe, czytałe/a/ś książki lub grała/e/ś w gry na komputerze.

Nieleczona prokrastynacja sama z siebie nie zniknie, ponieważ wykazuje podobieństwo do zaburzeń odżywiania oraz do uzależnień. Prokrastynator/ka faktycznie pragnie wykonać określone zadanie. Ma precyzyjnie zaplanowany i rozpisany dzień, godziny, czas pracy, itd. Planuje i podejmuje decyzje, o konkretnym czasie i miejscu rozpoczęciu konkretnych działań, ale z powodu wielu czynników i przyczyn ciągle odkłada działanie coraz dalej przesuwany termin wiedząc, że może to przynieść destruktywne konsekwencje.

Podobnie jak w mechanizmie uzależnienia stara się znaleźć powody, które sprawiają, że nie może podjąć aktywności (i zawsze je znajduje!).

Największa trudność polega na

PROKRASTYNACJA - NADMIAROWE ZWLEKANIE

W ostatnich kilkunastu latach PROKRASTYNACJA czyli  NADMIAROWE ZWLEKANIE przybrało rozmiary epidemii. W całej populacji ocenia się, że jest nią dotkniętych około 20% społeczeństwa, zaś badania przeprowadzone wśród studentów mówią nawet o 70% osób nią dotkniętych wśród młodzieży akademickiej!

„Prokrastynacja, to ciągłe przekładanie pewnych czynności na później, ujawniające się w różnych dziedzinach życia w sytuacji, gdy nie istnieją realne i faktyczne przeszkody obserwowane "z zewnątrz" (czyli z punktu widzenia uzgodnionej rzeczywistości). Prokrastynacja najczęściej pozostaje nierozpoznana i dopiero niedawno uznano ją za zaburzenie psychiczne o mechanizmie podobnym do zaburzenia odżywiania. W przypadku prokrastynacji nie wystarczają same zmiany postępowania i dobra lub silna "wola", ale ważne jest odkrycie przyczyn i odpowiadające im sposoby działania.

Proponuję krótkoterminową terapię prokrastynacji czyli trudności związanych ze zwlekaniem, z rozpoczęciem, ukończeniem i realizacją postawionych zadań, celów, projektów, i działań.

Krótkoterminowa terapia prokrastynacji przeznaczona jest skierowana do osób, które:

• nie mogą rozpocząć wykonywania projektu i/lub zadania (zamiast tego robią /lub nie robią/ setki innych „ważnych” rzeczy wciąż odwlekając to, co mają do zrobienia
  
• co pewien czas przerywają pracę (projekt, zadanie) i nie mogą na nowo rozpocząć
  
• pracując na projektem (zadaniem, realizacją celu) co pewien czas orientują się, że ich uwagę na dłuższy lub krótszy czas przyciągnęło coś innego
  
• mają trudność z własną motywacją do działania (i/lub wznowienia działania)
  
• wiedzą co trzeba zrobić ale nie rozpoczynają lub przerywają swoje projekty czy działania
  
• które powstrzymują realizację swoich projektów czy aktywności w obawie przed ryzykiem i/lub krytyką.
  

Terapia indywidualna składa się z pięciu spotkań (terapia grupowa składa się z sześciu spotkań), w trakcie których zwiększymy świadomość i wiedzę na temat problemu, zobaczymy co „stoi” za odwlekaniem, nie-działaniem i nie-robieniem tego, co planowaliśmy. Zastanowimy się także, czy odwlekanie ma swój cel i sens. Zrozumiemy przyczyny stojące za taką postawą, wykonamy ćwiczenia i przygotujemy rozwiązania dla problemu oraz zamienimy to co nam przeszkadzało w to, co nam pomaga.

To, co odróżnia prezentowane przeze mnie podejście od innych, to zanurzenie się w „świat prokrastynacji”, aby zobaczyć czy i jakie informacje ma nam do przekazania ten inny i niechciany „świat”.
warto zobaczyć o: związkach prokrastynacji z niską samooceną i depresją 

Miejsce: Kraków, pl. Kossaka (dla osób spoza Krakowa - przez Skype)

Cena jednej sesji indywidualnej: 120 zł (za 1 godz.) Cały cykl 600 zł (choć często wystarcza mniej niż 5 sesji !)

Możliwa zniżka dla studentów zmagających się z pracą magisterską i/lub doktorską
Uwaga: borykając się z prokrastynacją warto sprawdzić, czy nie jest to skutek obniżonego nastroju charakteryzującego dystymię i (nieco w innej formie) depresję (zobacz tutaj).

Terapię prowadzi Robert Palusiński (więcej:http://robertpalusinski.blogspot.com/p/o-mnie.html

tel.: 505 476 964 lub kontakt e-mail

więcej o prokrastynacji - zobacz: kliknij tutaj