POLOWANIE NA PAPIEROSY W PSYCHOLOGII ...
Polowanie, czyli podążanie za odczuwalnymi, niekonsensualnymi doświadczeniami, to coś, czego najlepiej można nauczyć się od pustelników, szamanów i terapeutów. Polowanie jest trudne do teoretycznego sformułowania w słowach. Być może dlatego Jung pisał bardzo mało o teorii snów; twierdził, że nie ma żadnej teorii snów, która sprawdzałaby się przez dłuższy czas.
Dzieła zebrane Junga, Tom 8, wywarły silny wpływ na społeczność jungowską. Choć Jung twierdził, że nie istnieje jedna metoda pracy ze snami, z czasem wielu terapeutów jungowskich wypracowało własny styl pracy ze snami. W klasycznej metodzie śniący opowiada sen, a osoba pracująca ze snem pyta o symbole i skojarzenia z obrazami. Sen jest uważany za kompensację codziennego życia. Ten rodzaj pracy ze snami stał się dziś powszechnie znany i rozprzestrzenił się na cały świat. Ludzie rzadko przypisują Jungowi zasługę za to niepatologiczne podejście do snów, ale to on był jego twórcą.
Barbara Hannah, jedna z bliskich uczennic (i współpracowniczka) Junga, nie stosowała żadnej konkretnej metody pracy ze snami. Kiedyś powiedziała mi, że Jung kazał jej podążać za własną metodą, co dla niej oznaczało „podążanie za nieświadomością”. To była jej droga. Gdy spotkałem ją po raz pierwszy, była angielską damą dobiegającą osiemdziesiątki i była najbardziej radykalną terapeutką, u której się uczyłem. Na przykład lubiła mawiać: „Jestem jungistką, choć nie rozumiem snów”. Mówiła: „Jeśli chcesz wiedzieć, co oznacza sen, zapytaj kogoś innego”. W społeczności, w której tak dużą uwagę poświęca się snom, było to radykalne stwierdzenie!
 |
| B. Hannah w środku... po prawej C G Jung, a z lewej M L von Franz |
Barbara nauczyła mnie wartości tego, co teraz nazywam „podążaniem za sercem” poprzez proces śnienia. Zrywała się z miejsca i coś mówiła, jeśli tylko tak czuła; była radykalnie autentyczną kobietą i czarownicą w najlepszym, najbardziej starożytnym stylu. Kiedy pracowałem z innymi terapeutami, zazwyczaj potrafiłem potem powiedzieć, co się wydarzyło. Po sesji rozumiałem siebie lepiej. Ale po pracy z Barbarą Hannah byłem całkowicie oszołomiony i nie potrafiłem pojąć, jak odkryła rzeczy, których nigdy, przenigdy nie chciałem ujawnić.
Gdy spotkałem się z nią po raz drugi na sesji terapeutycznej w Zurychu, siedziała w dostojnym angielskim otoczeniu, które wyglądało jak przeniesione wprost z XVII-wiecznej Anglii, z czasów Isaaca Newtona. Jej pokój był urządzony tak, jakbyśmy żyli 300 lat temu. Wydawała mi się wtedy staruszką; ja miałem dwadzieścia parę lat. Pamiętajcie, że właśnie ukończyłem MIT w Bostonie i byłem nauczony głównie racjonalnego myślenia. Pomyślałem: „O nie, to będzie bardzo sztywna sytuacja”.
Usiadłem do analizy, przygotowując się na najgorsze. Ona przysiadła tuż obok mnie i zaczęliśmy rozmawiać. W jej gabinecie stała mała, niepozorna popielniczka, a w niej leżał niedopałek papierosa ze śladami szminki. Gawędziłem o sobie i tylko dla zabicia czasu powiedziałem: „O! Wygląda na to, że ktoś tu palił”.
„Aha!” – wyrwało jej się, gdy skorzystała ze swojej drugiej uwagi i błędnie oczekując, że ja potrafię użyć swojej – „więc interesuje cię ten papieros!”
„Nie, nie bardzo” – powiedziałem obronnie, marginalizując fakt, że papieros rzeczywiście przykuł moją uwagę na ułamek sekundy. Rzuciła się na tego papierosa jak myśliwy osaczający lisa. „A co dokładnie widzisz w tym papierosie?”
Co mogłem powiedzieć? Złapałem oddech i wydusiłem z siebie w obronie: „Cóż, widzę ślad szminki”. W mojej głowie cała ta rozmowa zaszła o wiele za daleko i potrzebowałem wyjścia. Wzrokiem szukałem drzwi.
Zauważyła, jak odwracam głowę w stronę drzwi i przyczepiła się do tego przeklętego papierosa jak kot do myszy. Wyrzuciła z siebie: „Więc co dzieje się z twoim życiem seksualnym?” Kontynuowała jak dziki kot, szokując moją młodą, białą, naiwną, męską, heteroseksualną, amerykańską wrażliwość. Widząc, jak jestem zszokowany, parła bezlitośnie do przodu: „No dobrze, a czego się boisz?”
Byłem wstrząśnięty do głębi. Wszelkie próby zdystansowania się od tego wszystkiego legły w gruzach, zacząłem skomleć o litość: „Cóż, mam sen, o którym chcę porozmawiać”. Ledwo dokończyłem to zdanie, gdy odebrała mi to, co wydawało się moją ostatnią deską ratunku. Zdecydowanie ogłosiła mój los: „Musimy zostać przy tym papierosie!”
Właściwie nie chcę dziś wchodzić w dalsze szczegóły na temat tego papierosa, tak samo jak wtedy w jej gabinecie, ale powiem tylko, że bardzo wiele zyskałem dzięki temu marnemu kiepowi. To był naprawdę dobry szlug! W tamtym czasie moje życie seksualne nie było zbyt porywające, a dzięki jej pomocy uległo ogromnej poprawie.
Myślałem, że jestem błyskotliwym młodym naukowcem, ale tutaj trafiłem na kogoś równego sobie w postaci wojowniczki-szamanki. Wiedziała, jak trzymać się procesów NCR*, które uważałem za nieistotne. Użyła serca, by wprowadzić mnie w mój proces śnienia, przełamać mój opór i moje ograniczenia. Otworzyła drzwi do śnienia – choć w tamtych czasach nie używaliśmy takich pojęć. Skupiła się właśnie na tych informacjach, które „flirtowały” ze mną na granicy tego, jak siebie definiowałem, w tym przypadku na szmince na papierosie. Wiedziała, że moje śnienie miało związek z relacjami i z fantazją o kobiecie, której jeszcze nie odkryłem.
Barbara wypracowała ten system śnienia w zasadzie sama; to był jej „styl”. Rzadko rozmawiała o snach, ale potrafiła faktycznie wywołać zmianę, podążając za procesem śnienia. Ten niedopałek ze szminką, który zaczął się jako „Tao, o którym nie powiedziano” lub w moim przypadku Tao, na którym się nie skupiono, stał się dzięki jej łączeniu i rozwijaniu głębokim wglądem w moją wewnętrzną szminkę, wewnętrzną kobietę, moje zainteresowania seksualnością i życie uczuciowe, którego bałem się poznać. Od niej nauczyłem się, że procesy NCR* i kwantowe funkcje falowe tworzą nowe wszechświaty.
Arnold Mindell z książki "Quantum Mind: The Edge Between Physics and Psychology"
*przypis: "NCR" to z ang.: rzeczywistość nieuzgodniona w dopełnieniu do "normalnej„ rzeczywistości uzgodnionej.
Na zdjęciu: B. Hannah w środku... po prawej C G Jung, a z lewej M L von Franz
